Bildo de la rozo en heraldiko

La rozo estas unu el la plej malnovaj kaj plej disvastigitaj heraldikaj simboloj. Ĝi aperas sur armilaj blazonoj de reĝaj dinastioj, urboj, nobelaj familioj kaj eĉ ŝtatoj. Kial rozo, ne lilio aŭ spiko? Ĉar rozo kunfandiĝis en si belon kaj danĝeron, purecon kaj pasion, religian signifon kaj politikan intrigon. En ĉi tiu artikolo ni prilasos, kiel "reĝino de la floroj" alvenis al riteraj ŝildoj kaj kion signifas ŝiaj koloroj kaj formo.

La rozo en eŭropa heraldiko: de krucmilitoj ĝis niaj tagoj

La unuaj heraldikaj rozoj aperis en la 12-a jarcento. Oni kredas, ke ilin venigis riteroj, revenintaj el krucmilitoj, kie ili konatiĝis kun araba kulturo. Origine la rozo estis simbolo de Sankta Virgino Maria, do ĝi aperis sur armilaj blazonoj de spiritecaj riteraj ordoj (ekzemple, templanoj). Poste la rozo translokiĝis al civila heraldiko. En la 14-a jarcento ĝi fiksiĝis kiel signo de nobeleco, amo kaj puro de pensado. En la 15-a jarcento okazis okazo, kiu faris la rozon preskaŭ ĉie la ĉefa heraldika figuro de Anglio — Batalo de la Ruĝa kaj Blankan rozojn.

La Ruĝa kaj Blankan rozoj: simboloj de konfliktantaj klanoj

La Ruĝa rozo estis emblemo de Lancasteroj, la Blankan — Jorkoj. Ĉi tiu konflikto, daŭrantaj tridek jarojn, decidis la sorton de la angla trono. Post venko de Henriko Tudoro (Lancaster) li edziĝis al princo de Jorkoj, unuigante la rozojn en unu — Tudoraj rozoj (ruĝa kun blanka koro aŭ inverse). Ekde tiam la Tudoraj rozoj estas simbolo de monarkio, ĝi ornamas la blazonon de Britio ĝis hodiaŭ, tamen en limigita formo (kiel emblemo de Anglio, kune kun la skotia kresto kaj la irlanda triĉelo). Interesas, ke ĉi tiu rozo kutime havas kvin petalojn, kio korespondas al kvin riteraj virtuoj.

Koloroj de la rozoj en heraldiko kaj ilia signifo

Ruĝa rozo — kurajo, honoro, pasio, ofte - sango, verspruita por la kredo. Blanka rozo - puro, pureco, virginitas, foje uzata en armilaj blazonoj de spiritecaj personoj. Flava (oransa) rozo - riĉeco, suno, rago (malofte). Nigra rozo (malofte) - trauero, malkontento, sekreta scio. Roskolora (malofte, pli ofte en malfrua heraldiko) - tenereco, juneco. Se la rozo estas prezentata kun spikoj (ofte ili ne indikas, sed ofte emfazas), tio estas signo de prudenco, avertiso. "Rozo sen spikoj" - simbolo de senkulpa (Sankta Virgino).

Formo de prezentado: stilizado kaj simbolismo

En klasika heraldiko la rozo ĉiam estas stilizita - rigarde el supre, kun kvin petaloj (ofte kun pli granda nombro). En la centro ofte estas "frukto" (spikodro) aŭ koro. Folioj kaj stangoj kutime mankas, por ne pli kompliki la desegno. Tamen ekzistas rozoj sur stango, kun folioj (t.n. "kreskanta rozo"). Ofte rozoj estas aranĝitaj ne unuope, sed kiel ĉevaloj, koronoj, "rozetoj" (cirkla kompono). En rusa heraldiko la rozo povis esti prezentata kun petaloj, dividitaj per dentoj ("heraldika rozo").

Konataj blazonoj kun rozo

La blazono de Litovio - "Pogonja", sed sur la malgranda blazono estas ankaŭ rozo? Ne, sed la urbo Vilno sur la blazono havas rozon (kiel simbolo de katolika sankteco). La blazono de la angla urbo Jorko - blanka rozo. La blazono de Lancaster - ruĝa rozo. La blazono de Florenco - ruĝa rozo, sed tio pli estas lilio? Ne, Florenco havas irison, rozo en aliaj itala urboj (ekzemple, Lucio). La blazono de la Otomana Imperio ne inkludis rozon, sed en turka heraldiko rozoj aperas post la tanzimato. En Rusio la rozo aperas en la blazonoj de grafoj Sheremetev (kiel simbolo de amo kaj lejnosto), same kiel en la blazonoj de multaj urboj: Rostov Velikij (rozo en manoj de leono), Orenburg (vinko kaj rozo?), ne tute. La plej konata rusa blazono kun rozo - la blazono de la provinco Tula (sur la ŝildo estas prezentata rozo, kiel signo de maŝto de armilfaristoj?).

La rozo en moderna heraldiko

Hodiaŭ la rozo ne estas tiom populara kiel en Mezepoko, sed ĝi ankoraŭ estas uzata. Ekzemple, en la blazono de la Respubliko Komi estas arĝenta rozo? Ne, tie estas fagoto. La rozo ofte aperas en komunaj blazonoj (kantono Vo en Svislando). En 2026 jaro rozo estis aldonita al la blazono de unu el la distriktoj de Londono en honoro de reĝino Elizabeto II (blanka rombo? ne, rozo). Militaj emblemoj (brita armeo) ankaŭ uzas la Tudorajn rozojn. La rozo restas simbolo ne nur de monarkio, sed ankaŭ de civitana societo (ekzemple, la laborista partio uzas ruĝan rozon, sed tio ne estas heraldiko).

Kiel legi blazonon kun rozo

Se vi vidas rozon sur ŝildo, atentigu: koloro (ruĝa - amo, blanka - puro, flava - riĉeco). Nombro de petaloj: 5, 6, 8 - nombroj povas havi sian signifon (5 - Kristo, 8 - renaskiĝo). Ĉu la rozo estas koronita - signo de reĝa amikeco. Rozo kun spikoj - avertiso pri malfacilecoj. Rozo kiel parto de pli kompleksa kompono: ĉirkaŭata de leonoj, lilioj, steloj.

Bildo de la rozo en heraldiko estas ne simple ornamaĵo. Tio estas mesago, ĉifrita en koloroj kaj metaloj. Kiam ekzistas blazonoj, rozo daŭre floros sur ili - rememorante pri belo, fragileco kaj forto.

Permanent link to this publication: