La plej ĉeesta lando sur la Tero: serĉo de objektivaj kriterioj de subjektiva sento

Enkonduko: Problemo de mezuro de "ĉeesto"

Difini la plej ĉeestan landon sur la Tero estas metodole malfacila tasko, ĉar "ĉeesto" (aŭ nivelo de felicienco, vivplenaĵeco, pozitiva afekto) estas subjektiva kaj kulturo-kondiĉigita kategorio. Tamen, modernaj esploroj en la areo de pozitiva psikologio, sociologio kaj ekonomiko proponas serion da objektivaj indikiloj kaj regulare faras globajn mezurojn, per kiuj oni povas kompili sciencajn ranglistojn. La gvidanto en tiaj ranglistoj dum la lastaj jaroj ĉiam estas la landoj de Norda Eŭropo, en specialo, Finnlando, kiu gvidas la "Mondan Raporton pri Felicienco" (World Happiness Report) ekde 2018 jaro. Sed ĉu tio estas sinonimo de "ĉeesto"? Provu kompreni.

Ĉefaj kriterioj kaj metodo

La "Mondan Raporton pri Felicienco", eldonita sub la egido de UN, bazas sur datumoj de la globaj enketoj Gallup World Poll kaj估值uras landojn laŭ ses ĉefaj variabloj:

1. Brutoa Nacia Prokuro (BND) po persono (ekonomia bonstato).

2. Socia subteno (estado de proksimuloj, kiun oni povas konfidantajn).

3. Atendata daŭro de sana vivo.

4. Libereco de vivselektado.

5. Generosumo (filantropio, helpo al nekonataj).

6. Percepto de korupto (fidemo al institucioj).

Finnlando kaj aliaj skandinavaj landoj (Dano, Islando, Svedujo, Norvegujo) ĉiam stabilas en la gvido laŭ tiuj indikiloj. Tamen, tio pli bone reflektas la "satisdon de vivo, bonstato kaj sociala stabileco", kion oni povas nomi "profunda, peza felicienco", ne la momenta "ĉeesto"。

Kulturo-spaciaj specifikecoj de "ĉeesto"

Se oni konsideras "ĉeeston" kiel ekstera, ekspresiva manifestacio de ĝojigo, tiam la bildo ŝanĝiĝas.

• Latina Ameriko: La landoj de tiu regiono (Kolombujo, Meksiko, Brazilujo, Kosta-Riko) tradicie okupas altajn lokojn en la ranglistoj de pozitivaj emocioj laŭ enketoj de Gallup, spite malaltajn indikojn de BND kaj sekureco. Tie valoriĝas la "sociaj ligiloj, ekspresiveco, kapablo ĝojigi momente" (fiesta, karnevaloj, dancoj). Kosta-Riko eĉ popularigis la koncepton de "pura vivo" kiel filozofion de ĝojigo kaj senstreneco.

• Nigerujo: Ofte troviĝas en la topo de la ranglistoj de pozitivaj emocioj, demonstrante altan vivresiston kaj optimismon de la loĝantaro en objektivaj malfacilaĵoj. Tio indikas la rolon de "kultura optimismo kaj sociala kapitalo"。

Fenomeno de Finnlando: felicienco sen ridoj

Paradokso de la finlanda felicienco estas, ke ĝi ne ekspresiĝas per demonstrativa ĉeesto. Kultura normoj tie valoras "paŭzon, privatecon, meziremon kaj sisu" - specialan formon de stoicismo, persisto kaj interna forto. Finnlando estas felica ne pro tio, ke ĝi ĉiam ridas, sed pro vivi en socio kun alta nivelo de fidemo, malalta sociala angsto, egalaj eblecoj kaj alireco al naturo. Ilia "ĉeesto" estas manko de kronika streco, ne ĉiutaga euforio. Famaj finlandaj tradicioj, kiaj "ĝojiga sidado sur la banko kun biro" aŭ baniĝo en glacia forko post sauno, estas formoj de trankvilaj, meditativaj ĝojigo.

Alternativaj kandidatoj kaj iliaj argumentoj

• Butano: La lando, oficialiĝinta "nacia ĝojo" (GNH) anstataŭ BND kiel celo de evoluado. Tie ĝojo kaj pozitiva stato estas objekto de ŝtata politiko, kiu subtenas balancon inter materiala kaj spirita evoluado, konservadon de kulturo kaj ekologio.

• Nederlando kaj Svisujo: Ankaŭ regulare eniras en la top-10 de la ranglisto de ĝojo. Ilia sekreto estas la kombino de ekonomia floro, personaj liberecoj, toleremo kaj evoluigita sistemo de sociala sekurigo. La nederlanda koncepto de "gezelligheid" (hejmo, atmosfero de plaĉa kommuniko) estas ĉefa elemento de lokalaj bonstatoj.

• Nova Zelando: La altaj indikoj de ĝojo estas ligataj al proksimeco al naturo, evoluigita ekologia konscienco kaj malpli rigida sociala hierarkio.

Interesaj faktoj kaj esploroj

• Datumoj de neurobiologio montras, ke la subjektiva percepto de ĝojo estas influita de genetiko (30-50%) sed sociaj kaj ekonomiaj kondiĉoj povas amasi aŭ fortiĝi tiun propension.

• Karto de ĝojo en socialaj retoj, komponita surbaze de analizo de emocia koloro de postoj, montras, ke la plej pozitivaj mesaĝoj venas el turismaj centroj kaj kurortoj, kio reflektas situacian, ne konstantan "ĉeeston"。

• Esploroj de pozitiva psikologio de Martin Seligman distingas "aŭtoran ĝojon" (de atingoj) kaj "hedonistan" (de ĝojoj). Landoj de Norda Eŭropo estas forta en la unua, latinamerikaj - en la dua。

Finfine: Ne lando, sed kondiĉoj

Tiel, la plej ĉeesta lando estas, striceme parolante, ne geografia koncepto, sed komplekso de socioekonomiaj kaj kulturaj kondiĉoj, maksimumigantaj eblecojn por homa bonstato. Se oni komprenas "ĉeeston" kiel profundan kontenton de vivo, senton de sekureco kaj libereco, tiam la unua loko apartenas al Finnlando kaj aliaj landoj de Norda Eŭropo. Se oni konsideras ekspresivan, malferman, emocian ĝojigon, tiam la potencaj gvidantoj estos la landoj de Latinameriko.

La vero, kiel ofte okazas, troviĝas en kompreno, ke ĝojo kaj ĉeesto estas multfaciaj. La sukceso de la skandinava modelo pruecas, ke la fundamentumo por longdaŭra pozitiva stato estas justa socio, fidemo kaj personaj liberecoj. En tiu senso, la plej ĉeesta lando estas tiu, kie la homo havas rajton kaj eblecon esti ĝoja laŭ sia propra maniero, ĉu en la trankvilo de la finlanda arbaro aŭ sur la brula brazila karnevalo. Tiel, la respondon al la demando reduktiĝas al la formulo: malalta neegaligo + alta fidemo + sociala protektado + personaj aŭtonomioj = medio, maksimume favora por homa ĝojo en ĝiaj plej diversaj formoj.

Permanent link to this publication: