Navendaj tableo ĉe Ivan Ŝmeljov: sakrala manĝo kiel realigo de "Letero de Dio" (Lato de Dio)

En la libro de Ivan Ŝmeljov "Lato de Dio" (1933-1948) la navendaj tableo ne estas simple riĉa manĝo, sed kompleksa religia-kultura kosmo, materiala realigo de la liturgia jaro, familia memoro kaj popola eschatologio. Tra sia priskribo Ŝmeljov rekreas integran mondon de antaŭrevolucia ortodoksa vivo, kie ĉiu manĝo ne estas nur manĝo, sed simbolo, signo, parto de sakra rito. La tableo iĝas altaro, sur kiu okazas la festo de la Incarniĝo, kiu estas alirebla al gustumo, olfaktumo kaj vido.

Sakrala geografio kaj simbolismo de manĝoj

La preparado kaj mem la festo estas konstruitaj laŭ striktaj leĝoj, kie ĉio havas signifikon.

Sakristo (24a de decembro / 6a de januaro) — festo de atendado.
La ĉefa plado — soĉivo (kutio):

Kompono: Varo (kompoto) el sekiĝintaj fruktoj kaj baŭketoj, al kiu oni aldonas varmitajn granulojn de tritiko, marmelo, mak, noŭtoj.

Simboloj: La granuloj - resurekto kaj eterna vivo (kiel grano, metita en la teron). La marmelo - dolĉeco kaj ĝojigo de la Regno de la Diemo. La mak kaj noŭtoj - riĉeco kaj bonfarto. Tio estas postajna, sed riĉa manĝo, kiu preparas la korpon kaj spirito al la festo. "Antaŭ la unua stelo" ne eblas manĝi - tio estas memoro de la Vifleema stelo, kaj la komuna manĝo post ĝia apero - aktuo de komuna atendado kaj renkontiĝo.

La navendaj festo - festo de la Incarniĝo.
Post la nokta liturgio venas la tempo de parolo, kaj la tableo ŝanĝiĝas. Tio jam ne estas postajno, sed festo de la korpo, permesita de Dio, ĉar Kristo akceptis la homan korpon.

Forĝita porko/anaso/kokido: La centro de la tableo. "La porko ruĝiĝas kun hrenko, kun soĉa paŭsna…". Tio estas simbolo de ofero kaj festeca pleneco. Ĝia deviga præsento - eco de la plej malnova tradicio de oferta besto, transformita en kristana kunteksto.

Malvarmaj antaŭmanĝoj kaj asido (asido): "Asido… kun hrenko, tiel kaj briliĝas, tranĉoj". Asido - simbolo de unueco (diveraj partoj, fondigitaj unue), kaj ankaŭ manĝo, kiu estis preparata longe, en atendo de la festo.

Varo, sbito, kvaso: Nealkoholaj trinkoj, sed varmaj kaj festaj. Ili kontraŭstaras vodkon, kiu ĉe Ŝmeljov sur la svataĵa tableo preskaŭ ne ekzistas. La ĝojigo devas esti pura, "infana".

Paŝtartoj: Piroj kun diversaj plenaj (kukuro, fungoj, fiŝo, viando), kozuloj (figuraj dolĉaĵoj en formo de bestoj) - tio jam ne estas simple manĝo, sed manĝo-ludo, manĝo-ĝojigo, kiu ligas la feston al la mondo de infanecon kaj fabelo.

Rito kaj hierarkio: la tableo kiel modelo de la mondo

Ŝmeljov montras, ke la ordo de la festo kiel ankaŭ ĝia enhavo estas grava.

Hierarkio kaj benedikto: La feston komencas la ĉefo de la familio, kiu pronuncas preĝon. Li estas la unua, kiu provas la pladojn. Tio estas eco de patriarka ordordo kaj bогоestablitaj ordoj. La infanoj observas kaj lernas.

Memora kutio: La unua spado de kutio memoras la mortintojn. Tiel la navendaj tableo unuigas la vivantajn kaj la mortintojn, fariĝante loko de renkontiĝo de la tuta familio, de la "kolektiva" familio en Kristo.

Disdono de "kutio" al dependaj: Parto de soĉivo kaj aliaj manĝoj devas esti senditaj al servistoj, gardistoj, senhejmuloj. La tableo ne estis ferma; la superfluo devas fluadi tra la limoj de la domo, konektante la familion al la mondo en ago de mildeco, kiu en la festo estis konsiderata obliga.

Sensora mistiko: gustumo, odoro, lumo

Ŝmeljov estas maestro de sensora skribado. La navendaj tableo ĉe li ne estas abstrakta, sed fluo de sentoj, kiu iĝas vojo al sperto de la sakra.

Odoro: "Olfas… kolofana arbo, marmelo, mak, kaj ankoraŭ io… festeca". La odoro de la arbo, la lumo de la lumoj, preparitaj de fludoj de marmelo kuniĝas al unu "odoro de Navendo", kiu ĉiam eniras en memoron.

Gustumo: La gustumo de soĉivo - "dolĉe, dense, odore"; la gustumo de piro kun kukuro - "ruĝe, floras parkon". La gustumaj priskriboj ne havas simplan fizikisman karakteron; ili sentas "gustumon de festo", gustumon de ĝojigo, permesita post postajno.

Vido: "Oras la pladoj… lumoj en rubena varo… asido briliĝas". La tableo estas lumanta spaco, reflektanta la ĉielan lumon, falinta sur la teron en Vifleemo.

Socia kaj nacia kunteksto

La tableo ĉe Ŝmeljov estas ankaŭ modelo de idealaj, dopetrovaj Rusio. Tio estas komerca, sed profunde bonkreda vivo de Zamoskvorečje, kontraŭstaranta eŭropigitan aristokratan Petrogradon.

Ĉiuj produktoj - rusa, lokaj, propraj: fungoj el propraj arbaroj, marmelo de propraj abeloj, fiŝo el Volgo. Tio estas manĝo de radikiĝo, kontraŭstaranta al eksterlandaj delikatoj.

Abundo - ne por gluto, sed kiel simbolo de Dioj' bonkaro kaj genero, kiu devas esti dividita. Tio estas ekonomiko de donaco, ne de akumulado.

Kontraŭstaro: antaŭ kaj post revolucio
Skribita en ekzilo, la libro de Ŝmeljov plenas de tragika nostalgio. La navendaj tableo fariĝas simbolo de perditaj paradizo, kompleta mondo, ĉiam rompita. Por la verkisto kaj liaj legantoj-ekzilantoj tiuj priskriboj estis ne nur memoro, sed aktuo de resurekto, liturgio de mortinta Rusio. Ĉiu recepto, ĉiu odoro - incanto kontraŭ forgeso.

Finpremo: eŭkaristio de hejma foko

Tiel la navendaj tableo ĉe Ivan Ŝmeljov estas:

Liturgio de daŭro: Hejma festo, sekva al eklezia liturgio, en kiu manĝo estas sankciita per preĝo kaj rito.

Enciklopedio de rusa identeco: Kolekto de simboloj, gustoj kaj reguloj, kiuj difinas "rusecon" en ĝia ortodoksa, antaŭrevolucia formo.

Tempo-maŝino kaj resurekto: Artisma tekniko, kiu permesas revivigi en vortoj tutan detruitan mondon.

Antitezo de nuntempo: Demando al senanima, rapida, individualisma kulturo de manĝo de la 20a jarcento.

Ŝmeljov montras, ke en tradicia kulturo manĝi ne estas simple satisfiĝi la hungeron, sed inkludi en la vivkrucon, benadi, memori, dividi ĝojon. lia navendaj tableo estas festo ne nur por la korpo, sed ankaŭ por la spirito, memoro kaj raso; tio estas hejma eŭkaristio, kie sub la formo de porko, kutio kaj piro oni ricevas al la eterneco, al la historia de la familio kaj al perditaj hejmoj. Tio estas lia literaturaj kaj spirita miraklo.

Permanent link to this publication: