Rekordo por ĉioj ĉevaloj venkintaj en ĉevala konkurso: fiziologio de klopodo kaj etiko

Rekordo de venkintaj ĉevaloj en konko kaj aliaj ĉevalaj disciplinoj estas kompleksa praktiko, situanta sur la limo de fiziologio, psikologia scienco kaj etiko. Male al homo, ĉevalo ne ricevas medalojn aŭ kupojn kiel abstrakta simbolo de sukceso. Ĝia "rekordo" estas komplekso de fiziologiaj kaj psikologiaj reagoj, kiuj estas iniciitaj per informema traktado de la homo. Ĉora sistemo de klopodo estas kritike grava por la bonstato de la besto, ĝia motivado kaj futuraj sportaj rezultoj.

Neurofiziologio de la ĉevala "rekordo": kio estas vere valoro

La cerbo de ĉevalo, kiel de ĉiu mamulo, havas rekompencajn sistemojn bazitajn sur la elĵeto de neŭromedikamento dopamino. Klaj stimuloj, kiuj kaŭzas pozitivan klopodon, havas puran praktikan karakteron:

Imedie forigi premon kaj streĉon. La plej potenta pozitiva stimulo por la sporta ĉevalo en la momento de finigo de sukcesa rondo estas tuta relakso de la ĉirurgo: malstreĉi la halterojn, laŭdi per voĉo, masi la kolon. Post intensa fizika kaj psikologia laboro (konkuroj postulas koncentriĝon kaj subordonon) tiu relakso estas direkta "rekordo" por la nerva sistemo.

Manĝa rekompenso. Klasika kaj plej biologie grava metodo. Kiel rekompenso oni uzas:

Caroto, pomoj, ŝtapon, specialaj delikataĵoj. Grava estas doni ilin tuj post plenumo de postulata ago, por formi klaran kial-kialan rilaton.

Possiĝi trankvilan manĝon post konkurso — tre potenta natura rekompenso.

Socia kontakto kaj taktila rekompenso. Por sociaj bestoj, kiel estas ĉevaloj, trankvila, aproba komunikado kun fidela homo (grumado, masado en preferataj lokoj, ekz. ĉe la bazo de la vosto, la ripoza punkto) kaŭzas elĵeton de oksiotokino ("hormono de ligado"), malkreskigante la nivelojn de kortizolo (streĉo).

Tradiciaj rekordceremonioj: adaptiĝo por ĉevalo

Rekordceremonio kun medaloj, vicoj kaj kupoj estas rito por spektantoj, posedantoj kaj sponsoroj. Por ĉevalo tio estas potenca stresokazo, kiun informemaj sportistoj kaj organizantoj provas mitigi.

La vinkistlento (popono, poponko). Surmeti poponon aŭ alglui vicon al la halteroj estas taktila kontakto, kiu povas esti kiel neutra, tiel kiel plaĉa, se asociiĝas al posta laŭdo. Brilaj poponoj ankaŭ povas servi kiel rekono de statuso en la trouno, kio havas signifikon por la sociala konduto de ĉevaloj.

Floraro. Ofte donata al ĉevalo floro (plej ofte en konko) estas, ĝenerale, manĝebla komponaĵo el caroto, pomoj kaj herbo, kovrita per ornamaj herboj. Tio estas genia kombino de spektaklo por la publiko kaj reala delikataĵo por la hero.

Fotografio. Flarboj de fotokameraoj, bruo de la publiko, amasoj da homoj — grava testado. Ekspertaj ĉirurgoj en tiu momento aktive trankviligas la ĉevalon per voĉo kaj masadoj, turnante la proceduron en daŭron de pozitiva interago.

Postkonkursa rekompenso: la plej grava etapo

La plej gravaj "rekordoj" atendas la ĉevalon post la ceremonio. Tio estas komplekso de mezuroj, kajrigantaj restarigon kaj formadon de pozitivaj asocioj kun la konkursoj.

Profesia promenado kaj ripozo. Ĉora "malvarmiĝo" de la muskoloj, prevento de stagno kaj krepado — ĉefa bazo de sano. Por ĉevalo komforta stato de la korpo estas "rekordo".

Restarigaj proceduroj. Masado, spa-zonoj kun infraruĝa varmigo aŭ malvarmigo, kineziotapingo. Tiuj proceduroj, faritaj per manoj de fidela grumisto, forigas fizikan malkomforton kaj fortigas la ligon kun la homo.

Reveno al la ĉevalo al konataj najbaroj. Dono de ebleco ripozi en sekura, predicta medio, manĝi sekan, restarigi akvon kaj salon – bazaj bezonoj kaj "rekordo".

Longa ferio (ferio en la kamparo). Por ĉevaloj de alta nivelo post grava sezono (ekz. Olimpiko) la plej bona "rekordo" estas pluraj monatoj de libera paŝtado kun parencoj. Tio permesas restarigi mentale, kio estas kritike grava por profilaktiko de ĉedemo kaj stereotipoj (habituaj malbonaj kondutoj).

Etiika aspektoj kaj modernaj tendencoj

La moderna sporta etiko ŝovas la fokon de antropomorfaj perceptoj de rekordo al la bonstato de la ĉevalo.

Refuzo de malkomfortaj akcesoraĵoj. Malofte oni vidas grandajn, malkomfortajn poponojn aŭ neadekvatajn ornamaĵojn sur la kapo de ĉevalo dum rekordo.

Prioritato de imedie klopodo. Informema ĉirurgo rekompendas ĉevalon tuj post eliro el la kamparo, antaŭ ol anonco de rezultoj, formante klaran rilaton inter laboro kaj rekompenso.

"Rekordo" kiel kriterio de bonstato. Kapablo de ĉevalo post konkurso trankvile akcepti delikataĵon, relaksi kaj montri intereso al ĉirkaŭa mondo – grava indikilo de ĝia psikologia stato. Refuzo de manĝo, hipervivado, apatio – alarmaj signoj.

Interesaj ekzemploj kaj faktoj

Historia ekzemplo: Bucefalo. Legenda ĉevalo de Aleksandro la Granda, laŭ legendo, permesis monti sin nur al la reĝo. Ilia ligo estis konstruita sur profunda komuna fidemo, kie "rekordo" por Bucefalo estis mema partnero kaj, sen dudo, speciala traktado.

"Manĝeblaj" kupoj. En kelkaj infanaj aŭ amatoraj konkursoj praktikiĝas doni personigitajn pranecajn aŭ fruktajn "kupojn", kiujn la ĉevalo povas manĝi kun la ĉirurgo.

Olimpikaj normoj. Sur Olimpiko kaj aliaj superaj konkursoj (ekz. CHIO Aachen) organizoj por protektado de bestoj rigore observas la proceduron de rekordo, postulante ke la ĉevalo ne suferu ekstreman streĉon. Ĉirurgoj devas kontroli la konduton de la ĉevalo, kaj je malpli ol malpli de signoj de bezono, la ceremonio povas esti malpli longa.

Sponsoraj "donacoj". Ofte sponsoroj donas al venkintoj kompletojn da ekipaĵoj (poponoj, bandoj, korbetoj). Kvalitaj, komfortaj aĵoj, uzataj en ĉiutaga zorgo, indirekte iĝas "rekordo" kaj por la ĉevalo, pliigante la komforton de ĝia enhavo.

Finfine

La veraj "rekordoj" por la ĉevalo-venkinto ne estas metalo kaj teco, sed komplekso de kondiĉoj, kajrigantaj fizikan komforton, psikologian relakson kaj fortigon de fidemaj rilatoj kun la homo. Ĝi komenciĝas per imedie klopodo de la ĉirurgo sur la kamparo, daŭras per informema restarigo kaj kulminas en la ebleco reveni al natura konduto de la specio. La moderna alproksimo al rekordo en ĉevala sporto estas reflektado de la evoluo de nia kompreno de ĉevalo: ne kiel ilo por atingi rezultojn, sed kiel partnero, kies bonstato estas absoluta prioritato kaj fina celo de respondeca sporto. En tiu kunteksto la plej valoraj "rekordoj" por la homo estas vidi sian ĉevalon sanan, felican kaj pretan al kunlaboro, kio estas direktan sekvo de scienca kaj etika apstrofo al ĝia motivado kaj enhavo.
© lib.ar

Permanent link to this publication: