Tago de Averroes: festo de la racionalo, heredo de "Granda Komentisto"

Tago de Averroes estas moderna kultura kaj intelektuala iniciativo por honori unu el la plej grandaj filozofoj kaj sciencistoj de la Mezepoko, Abu al-Valido Muhammed ibn Ahmed ibn Rušd, konata en Eŭropo kiel Averroes (1126–1198). Male ol multaj historiaj datoj, tiu "tago" ne havas unikan oficialan staton aŭ fiksan kalendaran daton en la tuta mondo, sed estas celebrata ĉefe la 14-an de aprilo (en kelkaj fontoj — la 10-an de decembro) en kruroj de intelektuloj, universitatoj kaj kulturaj centroj, ĉefe en Hispanio (Andaluzio) kaj araba-musulmana mondo. Ĝia esenco estas rifuzi la heredon de la pensisto, kies ideoj fariĝis ponton inter kulturoj kaj katalizatoro de la Eŭropa Renesanco.

Historia kunteksto: Averroes en Al-Andaluso

Ibn Rušd vivis kaj laboris dum la floro kaj poste la falo de Al-Andaluso — la muslima Hispanio sub la potenco de la dinastio Almohadoj. Naskiĝinte en Kordovo en familio de tradiciaj juĝistoj kaj teologoj, li ricevis superan edukon en la areoj de islamaj leĝoj (fiqh), teologio (kalam), medicino, matematiko kaj, kio plej grava, filozofio. Ĉe la kortego de la kalifo Abu Jakubo Jusofo kaj poste lia filo, Averroes okupis altajn postenojn — li estis juĝisto (kadi) en Sevilo kaj Kordovo, kaj poste personan kuraciston de la kalifo.

Tamen lia ĉefa misio, mandata al li de la kalifo, estis la sistematika komento de verkoj de Aristotelo. Tio estas la klavo al lia tutmonda-historia signifo. En la XII-a jarcento la heredo de Aristotelo en Eŭropo estis perditaj aŭ fragmentigitaj, kaj ĝi restis ĉefe en araba tradukoj kaj interpretoj. Averroes starigis antaŭ si grandegan taskon: purigi la aristotela penson de pli fruaj superposedoj de neoplatonismo (specife, de influoj de Al-Farabi kaj Ibnu Sino) kaj prezenti ĝin en "pura" formo.

Filozofia heredo: "Averroismo" kiel intelektuala defio

Averroes kreiĝis tri tipojn de komentoj al Aristotelo — mallongaj (ĵami), mezaj (talhis) kaj longaj (tafsir). Ĝuste tra tiuj komentoj, tradukitaj al la latina en la XIII-a jarcento en Toledo, Eŭropo re-fermiĝis al Aristotelo. Sed Averroes ne estis simplem transskribisto. Liaj propraj ideoj generis potencon kaj kontraŭdiskutatan tendon — la latina averroismo, kiu ŝocis la fundamenton de la eŭropa skolastiko.

Doctrino de "unu intelekto" (monopsihismo): Averroes asertis ke ekzistas unua, universala kaj eterna aktiva intelekto por la tuta homaro. Individuaj animoj estas mortaj, sed tra la partopreno al tiu komuna intelekto la homo kapablas al koni. Por kristanaj teologoj tio signifis negigon de la eterneco de la personaj animoj kaj estis agnoskita kiel herezo. Tamen, tiu idea stimulis profundajn filozofiajn debatojn.

Relacio de fido kaj racio: teorio de "du veroj". Ofte atribuita al Averroes, tiu koncepto estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli ol tio, kaj ĝi estis pli
© lib.ar

Permanent link to this publication: