Respekto de bestoj, nomata zoolatrio, etas en profunda antikve kaj ekzistas en kulturoj de multaj popoloj. En diversaj landoj, unuaj aŭ aliaj bestoj estas atribuitaj dioleco, i.a. kiel simboloj de virtuoj aŭ kiel ekzistoj de altaj potencoj. Tiu rilato manifestiĝas en mitologio, religiaj ritoj, ĉiutaga vivo kaj eĉ en ŝtataj simboloj.

Indio: la bovo - patrino kaj nutranto

La plej konata ekzemplo estas la respekto de la bovo en hinduismo. Tiu besto simbolas purecon,牺牲 kaj matrinaran komenciĝon. Laŭ la kredoj, la bovo Kamdhenu, elirinta el la oceano, kapablas plenumi deziraĵojn. La mortigo de la bovo estas konsiderata terura peko, kaj la bovom-morto estas sub drasta malpermeso. Sur la stratoj de la indaj urboj, la bovoj moviĝas libere, oni koncedas al ili vojon, kaj oni konsideras ilin nerekteblaj. Ankaŭ la bovo Nandī estas sankta, kiu servas kiel loĝanta besto de la dio Ŝivo.

Antikva Egiptio: katoj kaj bovoj-dioj

En Antikva Egiptio la kulto de bestoj atingis nevideblan grandon. Speciala loko estis okupata de katoj, asociataj kun la dioino de ĝojo kaj hejma foiro Bastet. La dio de la suno Ra ankaŭ estis bildigita kiel granda kato. La mortigo de la kato, eĉ kazale, estis punita per mortpuno, kaj la morto de hejma besto fariĝis kaŭzo de trauero en la familio. La mortintaj katoj estis mumifikitaj kaj entombigitaj kun honoro.

Ne malpli respektata estis la sankta bovo Apis. Tiu statuso estis atribuita nur al unu bovo, havanta specialajn signojn, ekzemple triangula punkto sur la fronto. Li vivis ĉe la templo, estis nutrata regale, kaj post morto estis solene entombigita en speciala nekropolo.

Tajlando: blanka elefanto - signo de reĝa grandio

En Tajlando la sankta besto estas la elefanto, speciale blanka. En budisma tradicio la blanka elefanto estas ligita al unu el la perirenasoj de la Budho. Tiuj bestoj estas konsiderataj kiel simboloj de reĝa potenco, floro kaj sukceso. Blankaj elefantoj neniam estas uzataj por labora laboro kaj estas nutrataj per ŝtata subvencio. Ankaŭ la formo de Tajlando sur la mapo estas konparata kun la kapo de la elefanto. Por honori ilin, okazas ŝtat festo Chang-tai, kiam la bestoj estas solene servitaj.

Oriento kaj Sudoriento de Azio: tigro kaj serpento

En la kulturoj de Ĉinio, Vjetnamo kaj Nepalo granda respekto estas donata al la tigro. Li simbolas senkuraĝon,ĝenon kaj servas kiel protektanto kontraŭ malbonaj spiritoj. Bildoj de la tigro ofte troviĝas ĉe la eniro de temploj kaj palacoj. En Barato sanktaj estas serpentoj, speciale la kobra. Ili estas la ĉarkelo de la dio Ŝivo, kaj en ilia honoro okazas ĉiujare la festivalo Naga Panchami.

Aliaj respektataj bestoj

La respekto de bestoj estas karakteriza ankaŭ por aliaj kulturoj. La ĉevalo estis sankta por la indoeŭropanoj, inkluzive de la romianoj, kaj estis ligita al la dio Posejdon. Por la keltoj la sankta besto estis la porko, simbola de milita braveco kaj magia potenco. En la mitologio de la indiana triboj de Norda Ameriko la blanka bisono simbolas justicon kaj riĉecon. Por la antikvaj majaoj kaj aztekoj la sankta birdo estis la kecak, simbolanta la dion de la aero kaj la vento.

Permanent link to this publication: