La urso estas un el la plej agnosmaj bestaj bildoj en kulturo. De pejzaj desegnoj ĝis Disneyaj animacioj. Li ŝanĝiĝis de terura totemo al plenetaĵa ludo. En literaturo, pentrarto, kino, la urso estas ĉiam pli ol simple besto. Ĝi estas simbolo de Rusio (memoru la olimpian Miŝon), simbolo de forto, soleco, foje humura malŝveliĝo. Diskutigu la evoluon de la bildo.

La urso en vizuala arto

En rusa pentrarto, la urso ofte aperas sur pentraĵoj prezentantaj ĉasadon. Sed ankaŭ estas konceptaj verkoj. Ekzemple, la pentraĵo "Mateno en pinoj" (Ŝiŝkin, Savickij) — la ursidoj sur falintaj arboj fariĝis simbolo de hejmo kaj suda naturo same. En soveta tempo — afiŝoj kun urso kiel simbolo de Olimpiko-80. En moderna arto — skulptaĵoj de ursoj en parkoj, ironiaj graffiti. Okcidentaj pentristoj (ekzemple, Franc Mark) prezentis ursojn kiel parton de natura harmonio, ekspresionismaj koloraj bestoj.

Klassika literaturo

En rusa literaturo, la urso estas metaforo de Rusio. Ĉe Saltykov-Ŝedrin en "Urs sur gvardio" — satiro pri oficistaro. Ĉe Levo Tolstoj estas rakonto "Urs kaj viro" (kamparana saĝo). Ĉe Prisvin kaj Biанки, ursoj estas parto de naturo, anima kaj komprenebla. Eksterlanda klasiko: "Vokado de prapatroj" de Jack London (malbona urso-grisli), "Vini-Puh" de Miln (pleneĵa filozofo). En "Blanka Kluco" la bildo de urso kiel terura forto, kiun oni devas eviti.

Urs en kino

La kinaj ursoj povas esti dividitaj en tri tipojn. Dokumentaj filmoj (BBC pri naturo) — respekto al forto. Artaj hororaj filmoj ("Luma eco", "Neĝo" — tie urso-mutanto) — teruro. Kineja animacio — tie la urso plej ofte estas bona. "Balto" (urso-patro), "Frato ursido" (Disney, lupoj), "Masha kaj Urs" (rusa televidserio), "Brave Heart" (urso-reĝo). Ankaŭ dramoj: "Urs" (1988) de Jean-Jacques Annaud — preskaŭ senvorta, himno al survivado.

Urs-olimpiano kaj politika simbolo

La olimpia Miŝo-1980 — la plej bona urso en historio. Li fariĝis simbolo de paco kaj espero. Li larmo sur la ĉeremonio movis milionojn. Poste la urso estis uzata en politiko: partio "Unia Rusio" havis urson en logo (ne longe). En Usono la urso grizli estas simbolo de la suda Okcidento. En Eŭropo la urso estas simbolo de Berlino (sur la ĝerbo).

Urs en moderna masiva kulturo

Teddi-urso (pleneĥa ursido) — ludo, nomita en honoro de Roosevelt, fariĝis globa simbolo de infanaĝo. Urso en reklamo (sanitara papero, biro). Urso en memoj ("Urs-bikisto", "Urs en arbaro"). Ludoj de ursoj en World of Warcraft, Dota 2 (Ursa). La vorto "urso" fariĝis onomastika por granda malŝvela viro.

La bildo de urso en arto estas multflanka. Li povas esti terura, kara, humura, traga. Tamen, la ĉefa — tiu besto restas parto de nia kultura kodo.

Permanent link to this publication: